مکان: استان اردبیل- مشکین شهر- لاهرود

بر گرفته از :    http://autclimbing.blogfa.com/post-566.aspx

انشالا سال 90 ماهم ميريم ...  (:  .

سبلان یا ساوالان؟  کدام یک صحیح است؟

در خصوص ساوالان در فرهنگ ترکی نوین تالیف استاد اسماعیل هادی آمده است که : ساوالان نام کوه معروفی است که بلندترین قله آذربایجان است و برفراز آن آتشفشان خاموشی است که دهانه آن اکنون به صورت استخر در آمده است و در منابع فارسی آنرا سبلان نویسند. در احادیث نیز از این کوه نام برده شده است و گفته شده مهبط (محل فرود و نزول) وحی بوده است و قبر برخی از پیامبران مثلا زرتشت در آن است.

به این دلیل به احتمال قوی ساوالان از ترکیب ساو(به معنای وحی) و آلان تشکیل شده است. البته اآلان در اینجا به معنی گیرنده از مصدر آلماق (:گرفتن) نمی باشد. بر طبق تحقیقات صورت گرفته ، آلان در اینجا به احتمال زیاد به معنای میدان و مهبط می باشد و با توجه به معنای کلی کلمه ساوالان (میدان وحی- مهبط وحی) کاملا طبیعی و منطقی برای این کوه به نظر می رسد.

متاسفانه از آنجایی که اسامی محل و اماکن و حتی افراد، در طول تاریخ، بنا به سلیقه ها و طریقه های متفاوت تلفظ ، توسط ملل و اقوام مختلف با هم فرق می کرده است حالتهای مختلف ذکر اسامی تقریبا متفاوت و اختلاف برانگیز گردیده است. ولی اگر این تفاوتهای طبیعی توام با غرض و مرض باشد، بدون شک کار را مشکل تر خواهد ساخت. آنچه که روشن و بدیهی است و در این خصوص دانشمندان و محققان برجسته ای همچون پروفسور زهتابی نظر داده اند، صحیح ترین روش برای رسیدن به اصل مسئله آوردن اسامی اماکن و مناطق به صورت تلفظ بومی آنست که در مورد اسم این کوه عظیم نیز تلفظ ساوالان صحیح تر و اصولی تر است. زیرا که مردم محل چنین تلفظ نموده و استعمال می کنند.

آنچه که باعث استعمال و به کارگیری لفظ سبلان به جای ساوالان گردیده است. تلفظ سنگین و ثقیل ساوالان بر اعراب و فارس ها بوده است . در نتیجه کلمه عربی را بر ترکی ترجیح داده اند. ولی آنچه که باعث تداوم استعمال کنونی آن به صورت ساوالان گردیده ، همانا سیاست های غلط رژیم پهلوی در تغییر و تحریف نام های بخش های مختلف ایران به خصوص آذربایجان می باشد.

در نهایت باید گفت که لفظ ساوالان دارای معنا و مفهوم علمی و صحیحی بوده حال آنکه کلمه سبلان بدون معنا و بی مسمی بوده و در واقع صورت تحریف شده، غیرمستند، غیربومی، غیرعلمی و حتی در سالهای اخیر مغرضانه " ساوالان " بوده است و تداوم تلفظ صحیح این کوه مقدس و پربرکت و پرآب و نعمت به صورت ساوالان بر مردم ایران به خصوص نخبگان این مرز و بوم توصیه می گردد. (برگرفته از مقاله ای به همین نام از دکتر منصور کریمی نویسنده شبکه گوناز تی وی)

*با توجه به مطالب بالا ، بنده نیز در این گزارش اسم واقعی قله (ساوالان) را به جای سبلان به کار خواهم برد.